“ကမၻာေပၚမွာ ႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ အေပ်ာ္ရႊင္ဆုံးႏိုင္ငံအျဖစ္ ေနာ္ေ၀ရပ္တည္ေန”

0
250

ေနာ္ေ၀ဟာ ဒိန္းမတ္ႏိုင္ငံကုိ ေက်ာ္တက္ၿပီး ကမၻာ့အေပ်ာ္ရႊင္ဆုံး ႏုိင္ငံျဖစ္လာခဲ့ေၾကာင္း ကုလသမဂၢက ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ ေပးထားတဲ့ ေရရွည္တည္တံ့တဲ့ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈဆုိင္ရာကြန္ရက္ (Sustainable Development Solutions Network – SDSN)ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ အစီရင္ခံစာသစ္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တယ္။

ကမၻာ့ႏုိင္ငံေတြက ၎တုိ႔ရဲ႕ႏုိင္ငံသားေတြကို ဘ၀ေနမႈတုိးတက္ေရးအတြက္ လူမႈဆုိင္ရာယုံၾကည္မႈနဲ႔ ညီမွ်မႈတုိ႔ တည္ေဆာက္ၾကဖို႔ အဆိုပါအစီရင္ခံံစာက တုိက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

စကင္ဒီေနဗီးယန္းႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ ေနာ္ေ၀ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က အဆင့္ ၄မွာရပ္တည္ခဲ့ရာကေန ဒီႏွစ္မွာ အဆင့္၁ကို ခုန္ေက်ာ္တက္ႏိုင္ ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ လာမယ့္စက္တင္ဘာလအတြင္းမွာ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈျပင္းထန္တဲ့ ျပန္လည္ေရြးေကာက္ပြဲကို ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ရမယ့္ ေနာ္ေ၀၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အဲလ္နာဆိုလ္ဘတ္ဂ္က ဒီရလဒ္ကို ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာႀကိဳဆိုခဲ့ပါတယ္။

“ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတိုင္ေအာင္ ေနာ္ေ၀ဟာ ဒီအဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္မွာ ဒိန္းမတ္ေနာက္မွာပဲ ရွိေနခဲ့ရတယ္။ ေနာ္ေ၀မွာ လုပ္ျဖစ္တဲ့ ညစာစားပြဲမိန္႔ခြန္းအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ကၽြန္မဒီအခ်က္ကိုပဲ အေလးအနက္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ အခုေတာ့ ေျပာစရာေခါင္းစဥ္အသစ္ ရွာရေတာ့မွာပါပဲ” လုိ႔ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က သူမရဲ႕ေဖ့ဘြတ္ခ္မွာ ေနာ္ေ၀ဘာသာစကားနဲ႔ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။

“ ဒီလိုစာရင္းဇယားေတြအရ အေပ်ာ္ရႊင္ဆုံးႏိုင္ငံလို႔ ေဖာ္ျပေပမယ့္လည္း လူငယ္ေလးေတြနဲ႔ ကေလးေတြအတြက္ စိတ္က်န္းမာ ေရးကို ကၽြန္မတို႔ ဦးစားေပးၿပီး ဆက္လုပ္ၾကရပါလိမ့္မယ္၊ ရုန္းကန္ေနရတဲ့သူေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနပါေသးတယ္” လို႔ သူမက ဆက္လက္ေျပာဆိုသြားခဲ့ပါတယ္။

ဆာဟာရအာဖရိကေဒသက ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ဆီးရီးယား၊ ယီမင္တုိ႔ဟာ ၁၅၅ ႏုိင္ငံ ပါ၀င္တဲ့ World Happiness Report 2017 မွာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈအနည္းဆုံး ႏုိင္ငံေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။  ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ စတင္ခဲ့ၿပီး ႏွစ္စဥ္ထုတ္ျပန္တဲ့ ၄င္းအစီရင္ခံစာက တစ္ဦးခ်င္းႏွစ္စဥ္၀င္ေငြ၊ ေပ်ာ္ရႊင္တဲ့ ဘ၀သက္တမ္း၊ လြတ္လပ္မႈ၊ ရက္ေရာမႈ၊ လူမႈအေထာက္အပံ့နဲ႔  အစုိးရနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ေတြမွာ  ျခစားမႈမရွိျခင္းတုိ႔ကုိ အေျခခံၿပီး အဆင့္သတ္မွတ္တာျဖစ္ပါတယ္။

“ေပ်ာ္ရႊင္တဲ့ႏုိင္ငံေတြဆုိတာက ၾကြယ္၀မႈ ဟန္ခ်က္က မွ်တေကာင္းမြန္ၿပီး လူအဖြဲ႕အစည္းမွာ လူမႈအရင္းအႏွီးတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ယုံ ၾကည္မႈကလည္း ျမင့္မားပါတယ္။ မညီမွ်မႈ နည္းပါးၿပီး အစုိးရကုိ ယုံၾကည္မႈလည္း ျမင့္မားပါတယ္” ဟု SDSN ၏ ဒါ႐ုိက္ တာ ျဖစ္ၿပီး ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ အထူးအၾကံေပး ဂ်က္ဖရီဆာ့ခ်္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ကမၻာ့ေပ်ာ္ရႊင္မႈ အစီရင္ခံစာကုိ ျပဳစုရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ အစုိးရေတြ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ အရပ္ဖက္လူမႈ အဖြဲ႕ အစည္းေတြဟာ သာယာ၀ေျပာမႈအတြက္ ပုိမုိေကာင္းမြန္တဲ့ နည္းလမ္းရွာေဖြေတြ႕ရွိဖို႔အတြက္ ၎ႏုိင္ငံေတြကို အ ေထာက္အပံ့ ျပဳႏုိင္ေရးအတြက္ ေနာက္ထပ္အေထာက္အကူျပဳ ပစၥည္းတစ္ခုအျဖစ္ ပံ့ပုိးေပးဖို႔ျဖစ္ေၾကာင္း ဆာ့ခ်္က ေျပာ ၾကားခဲ့ပါတယ္။

အေပ်ာ္ရႊင္ဆုံး ႏုိင္ငံမ်ားစာရင္းရဲ႕ ထိပ္ဆုံး ၁၀ ႏုိင္ငံမွာ ေနာ္ေ၀ၿပီးရင္ ဒိန္းမတ္၊ အုိက္စလန္၊ ဆြစ္ဇာလန္၊ ဖင္လန္၊ နယ္သာလန္၊ ကေနဒါ၊ နယူးဇီလန္၊ ၾသစေၾတးလ်နဲ႔ ဆြီဒင္တုိ႔က အစဥ္လုိက္ရပ္တည္ခဲ့ၾကပါတယ္။

အဆိုပါအစီရင္ခံစာရဲ႕ေအာက္ဆုံးႏုိင္ငံစာရင္းမွာ ေတာင္ဆူဒန္၊ လုိက္ေဘးရီးယား၊ ဂီနီ၊ တုိဂုိ၊ ရ၀မ္ဒါ၊ တန္ဇန္းနီးယား၊ ဘူရြန္ဒီ၊ ဗဟုိအာဖရိကတုိ႔က ဆီးရီးယား၊ ယီမင္တုိ႔နဲ႔အတူ ရပ္တည္ခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ာမနီက အဆင့္ ၁၆ ရရွိခဲ့ၿပီး ၿဗိတိန္က ၁၉ နဲ႔ ျပင္သစ္က ၃၁ ရရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ မညီမွ်မႈ ျမင့္တက္လာၿပီး ျခစားမႈနဲ႔ ယုံၾကည္မႈပ်က္ျပားမႈေတြ ဆုိးရြားလာေသာေၾကာင့္ အေမရိကန္က အဆင့္ ၁၄ သုိ႔ တစ္ဆင့္ေလ်ာ့က် သြားခဲ့ေၾကာင္း သိရပါတယ္။

COVID-19 Dashboard by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU)