“ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ ကေနဒါျမစ္တစ္စင္း လမ္းေၾကာင္းေျပာင္း”

0
308

ကေနဒါႏိုင္ငံ၊ ယူကြန္ေဒသမွာ ေရခဲေတာင္အရည္ေပ်ာ္က်မႈေၾကာင့္ ျမစ္တစ္စင္းရဲ႕လမ္းေၾကာင္း လုံး၀ေျပာင္းလဲသြားေၾကာင္း သိပၸံပညာရွင္အဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႔က ေျပာပါတယ္။

သဘာ၀ဘူမိသိပၸံဂ်ာနယ္မွာေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အဆိုပါသိပၸံပညာရွင္အဖြဲ႔ရဲ႕ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအရ  ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈက အံ့အားသင့္စရာေကာင္းလွတဲ့ဘူမိေဗဒျဖစ္စဥ္ေတြကို ျဖစ္ပ်က္ေစႏိုင္ေၾကာင္း သိရွိရပါတယ္။

လမ္းေၾကာင္းေျပာင္းသြားတဲ့ ဆလင္းမ္ျမစ္ဟာ ယခင္က ဘာရင္းပင္လယ္အတြင္းကို စီး၀င္ခဲ့ေပမယ့္ ယခုအခါမွာ ကာစ္ကာ၀ူရွ္ ျမစ္အတြင္းကို ေျပာင္းလဲစီးဆင္းေနတာျဖစ္ပါတယ္။ အဆိုပါျဖစ္စဥ္ကို (river piracy) လို႔ ပညာရွင္ေတြက အမည္ေပးထားၿပီး ျဖစ္ေပၚဖို႔အတြက္ ရာစုႏွစ္နဲ႔ခ်ီၿပီး ၾကာျမင့္တတ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့အခုျဖစ္စဥ္မွာ ေဆာင္းရာသီတစ္ခုအတြင္း ေျပာင္းလဲသြားခဲ့တာ ကို သိပၸံပညာရွင္ေတြက မွတ္တမ္းတင္ထားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ေႏြရာသီမွာ အေမရိကန္တကၠသိုလ္နဲ႔ ကေနဒါတကၠသိုလ္က သုေတသီစုစုေပါင္း ၇ဦးတို႔က ဆလင္းမ္ျမစ္ကို ေလ့လာဖို႔ စီ စဥ္ခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ သူတို႔ေရာက္ရွိခ်ိန္မွာ ျမစ္ေရစီးဆင္းမႈက မရွိသေလာက္ျဖစ္ေနတာကို ေတြ႔ခဲ့ၾကရပါတယ္။

ႀကီး မားတဲ့ေရခဲေတာင္ႀကီးမွာ ေသးငယ္တဲ့ေရစီးေခ်ာင္းေတြ ျဖစ္ေပၚေနၿပီး ေရကန္ငယ္ေလးေတြထဲကို စီး၀င္ေနတာကိုပဲ သူတို႔ေတြ႔ ရွိခဲ့ရပါတယ္။

ေရခဲေတာင္ေရကန္ေတြက ဆလင္းမ္နဲ႔ကာစ္ကာ၀ူရွ္ ျမစ္ႏွစ္စင္းထဲကို ေရျဖန္႔ေ၀ေနတာပါတယ္။ အခု ေရကန္တစ္ခုက ေရေတြ ပုံမွန္အတိုင္းမစီးဆင္းဘဲ အျခားေရကန္အတြင္းကို ျပန္စီး၀င္သြားတာေၾကာင့္ ဆလင္းမ္ျမစ္မွာ ေရအရင္းအျမစ္မရွိေတာ့တဲ့အေျခ အေနျဖစ္လာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ျမစ္ေရစီးဆင္းမႈေျပာင္းလဲသြားတာေၾကာင့္ ရႈခင္းတစ္ခုလုံးအေပၚမွာ ႀကီးမားတဲ့သက္ေရာက္မႈျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။ အနီး၀န္းက်င္က အျခားျမစ္ေတြက အားေကာင္းေမာင္းသန္စီးဆင္းေနခ်ိန္မွာ ေရမရွိေတာ့လို႔ေပၚလာတဲ့ ဆလင္းမ္ျမစ္ကမ္းက သိုးေတြအတြက္ စားက်က္ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ငါးအေရအတြက္၊ ေတာရိုင္းသတၱ၀ါနဲ႔ ေရကန္ရဲ႕ဓါတုေဗဒဖြဲ႔စည္းပုံေတြအေပၚမွာလည္း သက္ေရာက္ မႈေတြ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနမွာျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာမႈအရသိရွိရပါတယ္။

COVID-19 Dashboard by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU)