၈ ခုေျမာက္ တိုက္ႀကီးျဖစ္လာႏုိင္တဲ့ ကုန္းေျမ ပဖိတ္သမုဒၵရာေအာက္မွာ ရွာေဖြေတြ႔ရွိ

0
346

ၾသစေၾတးလ်တိုက္ အက်ယ္အဝန္းရဲ႕ သံုးပံုႏွစ္ပံုေလာက္ရွိတဲ့ ကမၻာ့တိုက္ႀကီးတစ္ခုကို ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ အေနာက္ေတာင္ဘက္ပိုင္းက ေရေအာက္မွာ ရွာေဖြေတြ႔ရွိထားတယ္လို႔ သိပၸံပညာရွင္ေတြက Geological Society of America ဂ်ာနယ္မွာ ေရးသားေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

တိုက္ႀကီး ၇ တိုက္ရွိတဲ့ ကမၻာမွာ ၈ ခုေျမာက္တိုက္ႀကီးျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အဲဒီကုန္းေျမႀကီးဟာ အက်ယ္ ၄.၅ စတုရန္းကီလိုမီတာ (၁.၇၄ သန္း စတုရန္းမိုင္)ရွိၿပီး ၉၄ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ေရေအာက္မွာ တည္ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီကုန္းေျမထုႀကီးရဲ႕ အျမင့္ဆံုးအပိုင္းဟာ နယူးဇီလန္ႏိုင္ငံနဲ႔ ျပင္သစ္ပိုင္နက္ျဖစ္တဲ့ နယူးကယ္ဒီဒိုးနီးယား ေဒသေတြရွိတဲ့ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။

နယူးဇီလန္ႏိုင္ငံ၊ ဒူနီဒင္ၿမိဳ႕က GNS Science သုေတသန အင္စတီက်ဳက ဘူမိေဗဒပညာရွင္ နစ္ခ္ေမာ္တီမာကေတာ့ အဲဒီနားတစ္ဝိုက္မွာရွိတဲ့ သမုဒၵရာေတြေနတဲ့အတြက္ အေမရိကန္ ဘူမိေဗဒပညာရွင္ေတြအတြက္ ဆက္စပ္ယူဆရာမွာ အခက္အခဲရွိေနတာလို႔ ဆိုပါတယ္။ တကယ္လို႔သာ သမုဒၵရာေတြရွိမေနခဲ့ဘူးဆိုရင္ ဒီမွာ ေတာင္တန္းေတြနဲ႔အတူ သမုဒၵရာအေပၚယံမ်က္ႏွာျပင္ကုန္းေျမပၚမွာ ႀကီးၿပီးကုန္းျမင့္တဲ့ တိုက္ႀကီးတစ္တိုက္ရွိတယ္ဆို အားလံုးကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္းေျပာႏုိင္ခဲ့မွာပါလို႔လည္း သူက ဆိုပါတယ္။

အဲဒီတိုက္ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ ကုန္းေျမကိုလက္ရွိမွာ ဇီလာဒီယာလို႔ အမည္ေပးထားၿပီး “ကမၻာႀကီး၏ ပုန္းကြယ္ေနေသာ တိုက္ႀကီး ဇီလန္ဒီယာ”ဆိုလည္း စာတမ္းဟာ ေမာ္တီမာက ဦးေဆာင္ျပဳစု ေရးသားခဲ့သူပါ။ အဲဒီစာတမ္းထဲမွာေတာ့ ကာလအတန္ၾကာ ဟုတ္ႏိုးႏိုးထင္လာတဲ့အခ်က္ေတြကို အခုအသစ္ေတြ႔ရွိခ်က္က အတည္ျပဳေပးႏိုင္တာလို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

“၁၉၂၀ ႏွစ္လြန္ကာလေတြကတည္းက ဘူမိေဗဒစာတမ္းေတြမွာ နယူးဇီလန္ႏိုင္ငံ၊ ခ်ာတမ္ကၽြန္းစုေတြနဲ႔ နယူးကယ္လီဒိုးနီးယားေဒသ ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းေတာ္ေတာ္မ်ားနဲ႔ပတ္သက္ရင္ “တိုက္ႀကီးတစ္ခုရဲ႕ လကၡဏာဆန္တယ္”ဆိုတဲ့ ေဖာ္ျပခ်က္ကို သံုးလာတာပါ။ အခု ဘာေျပာင္းလဲသြားလဲဆိုေတာ့ အဲဒီ ဆန္တယ္ဆိုတဲ့စကားအစား တိုက္ႀကီးတစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာင္းဖို႔ လံုေလာက္တဲ့ အေထာက္အထားေတြ ရလာခဲ့တာပါပဲ”လို႔လည္း သူက ဆက္လက္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

ဘူမိပညာရွင္ေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ရာဂဏန္းေလာက္ကတည္းက နယူးဇီလန္အနီးက အႏၱာတိကတိုက္ခြဲ ကၽြန္းစုေတြမွာ ေဂၚမုတ္ေတြ႔ရွိခဲ့ဖူးသလို နယူးကယ္လီဒိုးနီးယားေျမေပၚမွာလည္း အသြင္ေျပာင္းေက်ာက္ေတြ ေတြ႔ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။

၁၉၅၀ ေလာက္ကလည္း အေစာပိုင္း ဘူမိ-႐ူပေဗဒပညာရွင္ေတြဟာ အဲဒီက ေျမအေပၚယံအခြံမာဟာ အနီးတစ္ဝိုက္က သမုဒၵရာေအာက္ေျခၾကမ္းျပင္မွာေတြ႔ရတဲ့ ေျမေတြလို မပါးဘဲ ေတာ္ေတာ္ထူေနတာကို ေတြ႔ရွိခဲ့ၾကဖူးပါတယ္။

တကယ္လို႔သာ ပညာရွင္ေတြရဲ႕ အခုေတြ႔ရွိခ်က္က အမွန္ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေနာက္ကို ကမၻာ့ေျမပံုမွာ ရွစ္ခုေျမာက္ ကမၻာ့တိုက္ႀကီးတစ္ခုကိုပါ ထည့္ဆြဲရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမာ္တီမာကေတာ့ “ဇီလန္ဒီယာကို ေက်ာင္းေတြနဲ႔ ေနရာတိုင္းမွာရွိတဲ့ ကမၻာေျမပံုေတြမွာ ျမင္ရဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္တယ္”လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
Ref: Reuters

COVID-19 Dashboard by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU)