ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စိုက်ပျိုးရေးမှာ ပိုးသတ်ဆေးတွေ သုံးစွဲမှု ရပ်ဖို့ သတိပေး

0
179

ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ အင်းဆက်ကောင်ရေ အလွန်အမင်း ကျဆင်းနေကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းကိုရော အင်းဆက် တိရစ္ဆာန်တွေကို ထိန်းသိမ်းနိုင်မယ့် ကမ္ဘာ့မူဝါဒ ချမှတ်ဖို့ တောင်းဆိုလိုကြောင်း အစီရင်ခံစာသစ် တစ်စောင်က ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ၊ ဘရပ်ဆဲလ် အခြေစိုက် Friend of the Earth နဲ့ ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဘာလင် အခြေစိုက် ဟိန်းနရစ်ချ် ဘောလ် ဖောင်ဒေးရှင်းတို့ ပူးပေါင်း ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ “အင်းဆက် မြေပုံ” အစီရင်ခံစာမှာ အခုလို သတိပေးထားတာပါ။

ကမ္ဘာပေါ်မှာ အင်းဆက်ကောင်ရေ ကျဆင်းမှုဟာ အရမ်းမြင့်နေပြီလို့ ဟိန်းနရစ်ချ် ဘောလ် ဖောင်ဒေးရှင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဘာဘရာ အွန်းဘစ်က ပြောပါတယ်။

ပိုးသတ်ဆေးတွေက အင်းဆက် ကောင်ရေနဲ့ ကမ္ဘာတဝန်းက ဂေဟစနစ်ကို ကျဆင်းစေတာ ရှင်းလင်းတဲ့ အထောက်အထား ဖြစ်ကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးနဲ့ စားနပ်ရိက္ခာ ထုတ်လုပ်ရေးကို ခြိမ်းခြောက်လာနေကြောင်း အစီရင်ခံစာက ဖော်ပြပါတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အရေးပါတဲ့ စိုက်ပျိုးခင်းတွေရဲ့ သုံးပုံ တစ်ပုံဟာ အင်းဆက်တွေရဲ့ ဝတ်မှုန်ကူးမှုကနေ အကျိုးဖြစ်ထွန်းတာ ဖြစ်ကြောင်း၊ အဲဒီကနေ ကမ္ဘာ့ စားနပ်ရိက္ခာ ထုတ်လုပ်မှုရဲ့ သုံးပုံ တစ်ပုံကို တိုက်ရိုက် ရရှိစေကြောင်းလည်း အစီရင်ခံစာက ထောက်ပြပါတယ်။

ဒါကှောင့ြ အငြးဆကတြှကေို ကယဆြယပြါ၊ စိုကပြွိုးရေးသမားတှကေို ကယဆြယပြါ၊ ကိုယ့ကြိုယကြို ကယဆြယကြှပါ၊ နညြးပညာသုံး စိုကပြွိုးရေးကို ရပတြန့ကြှပါလို့ အစီရငခြံစာက တိုကတြှနြးတာ ဖှဈပါတယြ။

___________________

___________________

ကမ်ဘာတဈဝနျး စိုကျပြိုးရေးမှာ ပိုးသတျဆေးတှေ သုံးစှဲမှု ရပျဖို့ သတိပေး

ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ အင်းဆက်ကောင်ရေ အလွန်အမင်း ကျဆင်းနေကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းကိုရော အင်းဆက် တိရစ္ဆာန်တွေကို ထိန်းသိမ်းနိုင်မယ့် ကမ္ဘာ့မူဝါဒ ချမှတ်ဖို့ တောင်းဆိုလိုကြောင်း အစီရင်ခံစာသစ် တစ်စောင်က ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ၊ ဘရပ်ဆဲလ် အခြေစိုက် Friend of the Earth နဲ့ ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဘာလင် အခြေစိုက် ဟိန်းနရစ်ချ် ဘောလ် ဖောင်ဒေးရှင်းတို့ ပူးပေါင်း ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ “အင်းဆက် မြေပုံ” အစီရင်ခံစာမှာ အခုလို သတိပေးထားတာပါ။

ကမ္ဘာပေါ်မှာ အင်းဆက်ကောင်ရေ ကျဆင်းမှုဟာ အရမ်းမြင့်နေပြီလို့ ဟိန်းနရစ်ချ် ဘောလ် ဖောင်ဒေးရှင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဘာဘရာ အွန်းဘစ်က ပြောပါတယ်။

ပိုးသတ်ဆေးတွေက အင်းဆက် ကောင်ရေနဲ့ ကမ္ဘာတဝန်းက ဂေဟစနစ်ကို ကျဆင်းစေတာ ရှင်းလင်းတဲ့ အထောက်အထား ဖြစ်ကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးနဲ့ စားနပ်ရိက္ခာ ထုတ်လုပ်ရေးကို ခြိမ်းခြောက်လာနေကြောင်း အစီရင်ခံစာက ဖော်ပြပါတယ်။  

ကမ္ဘာပေါ်မှာ အရေးပါတဲ့ စိုက်ပျိုးခင်းတွေရဲ့ သုံးပုံ တစ်ပုံဟာ အင်းဆက်တွေရဲ့ ဝတ်မှုန်ကူးမှုကနေ အကျိုးဖြစ်ထွန်းတာ ဖြစ်ကြောင်း၊ အဲဒီကနေ ကမ္ဘာ့ စားနပ်ရိက္ခာ ထုတ်လုပ်မှုရဲ့ သုံးပုံ တစ်ပုံကို တိုက်ရိုက် ရရှိစေကြောင်းလည်း အစီရင်ခံစာက ထောက်ပြပါတယ်။ 

ဒါကြောင့် အင်းဆက်တွေကို ကယ်ဆယ်ပါ၊ စိုက်ပျိုးရေးသမားတွေကို ကယ်ဆယ်ပါ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကယ်ဆယ်ကြပါ၊ နည်းပညာသုံး စိုက်ပျိုးရေးကို ရပ်တန့်ကြပါလို့ အစီရင်ခံစာက တိုက်တွန်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။

(Data Credit to MOH & COVID-19 Myanmar Surveillance dataset By Ko Kyaw Myint Oo and Dr Nyein Chan Ko Ko) COVID-19 Dashboard by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU)