ႏိုင္ငံတကာ အမ်ဳိးသမီးေန႔ဆိုတာ အေပၚပိုင္း ဗလာက်င္းၿပီး ဆႏၵျပတာထက္ ပိုပါတယ္

0
380

ၿပီးခဲ့တဲ့လအတြင္းက အာဂ်င္တီးနားႏိုင္ငံ၊ ဘူႏိုေအးရီစ္မွာ ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ အေပၚပိုင္း အ၀တ္ဗလာက်င္းၿပီး ေနပူ စာလႈံခြင့္အတြက္ ေတာင္းဆိုဆႏၵျပခဲ့ၾကတယ္။

အာဂ်င္တီးနားႏိုင္ငံရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္ ဘူႏိုေအးရီစ္မွာ အ၀တ္ဗလာနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးသုံးဦး ေနပူစာလႈံတာကို ရဲတပ္ဖြဲ႔က ႏွင္ထုတ္တာ ဒါမွမဟုတ္ ဖမ္းဆီးတာေတြ လုပ္ခဲ့အၿပီးမွာ အခုလို ဆႏၵျပပြဲျဖစ္လာခဲ့တာပါ။

အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးအေနနဲ႔ ေနပူစာလႈံတဲ့ေနရာမွာ အေပၚပိုင္းဗလာက်င္းေနတဲ့ ကိစၥကို အာဂ်င္တီးနား ဥပေဒအရ ဘယ္လိုသတ္မွတ္ထားတယ္ဆိုတာ မရွင္းလင္းေပမယ့္ အာဂ်င္တိုင္းလူအဖြဲ႔အစည္း အတြက္ေတာ့ ဒါဟာ မသင့္ေလ်ာ္ဘူးလို႔ ယူဆထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအျဖစ္အပ်က္ဟာ လူမႈကြန္ယက္ေပၚမွာပါ ဂယက္ရိုက္သြားခဲ့ၿပီး အျငင္းပြားဖြယ္ရာ အေၾကာင္းအခ်က္တစ္ခု ျဖစ္လို႔ လာခဲ့ပါတယ္။

ဆႏၵျပသူေတြဘက္က ျပေလာက္တဲ့အေၾကာင္းအခ်က္ ရွိတယ္ဆိုတာကို သက္ေသျပခဲ့တဲ့အလားပါပဲ။ အဲဒီဆႏၵျပပြဲကို အမ်ိဳးသားေတြ ေရာက္လာၾကတယ္။ ရင္သားဗလာက်င္းေနတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ၾကည့္ဖို႔၊ ေလွာင္ေျပာင္ဖို႔နဲ႔ ပေရာပရီလုပ္ဖို႔လာၾကတာပါ။ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ႏြားပြဲကို ေရာက္လာတဲ့သူေတြ အတိုင္းပဲလို႔ ဆႏၵျပအမ်ဳိးသမီးေတြက ဆိုပါတယ္။

ဆႏၵျပပြဲမွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့အသက္ ၃၁ ႏွစ္အရြယ္ လူစီယာနာဒန္းကြစ္က ကမ္းေျခမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြ ဘယ္လိုအ၀တ္အစား မ်ိဳး၀တ္ စားေနၾကတယ္ ဆိုတာကို သတိထားေနတာထက္ ရဲတပ္ဖြဲ႔အေနနဲ႔ လိင္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့တိုက္ခိုက္မႈေတြကေန အာဂ်င္တီးနားအမ်ဳိး သမီးေတြကို ကာကြယ္ေပးဖို႔ အာရုံစိုက္သင့္ပါ တယ္လို႔ ေျပာဆိုသြားခဲ့ပါတယ္။

“ ကၽြန္မတို႔ကို အၾကမ္းပရမ္းျပဳမႈတာ ေစာ္ကားတာေတြကို ကာကြယ္ေပးရမယ့္အစား ရဲတပ္ဖြဲ႔လုပ္တဲ့ တစ္ခုတည္းေသာအလုပ္က ကၽြန္မတို႔ အေပၚပိုင္း ဗလာက်င္းၿပီးေနခြင့္ကို ပိတ္ပင္တားဆီးဖို႔ ႀကိဳးစားတာပါပဲ” လို႔ သူမက ဆက္လက္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

အျခားလက္တင္ အေမရိကႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္မယ္ဆိုရင္ အာဂ်င္တီးနားအမ်ဳိးသမီးေတြက သတ္ျဖတ္ခံရႏိုင္မယ့္ အေျခအေနမ်ဳိး ပိုနည္းပါးေပမယ့္လည္း တိုင္းျပည္အရြယ္အစားအရ တြက္ခ်က္ၾကည့္ရင္ အသတ္ခံရတဲ့အမ်ဳိးသမီးအေရအတြက္က တုန္လႈပ္စရာပါပဲ။ နာရီေပါင္း ၃၀ အၾကာမွာ တစ္ဦးအသတ္ခံ ေနရၿပီး တစ္ႏွစ္မွာ ပ်ဥ္းျပအမ်ဳိးသမီးေပါင္း ၂၅၀ သတ္ျဖတ္ခံေနရေၾကာင္း ဘူႏိုေအးရီစ္အေျခစိုက္ လာကာဆာေဒ အယ္ကြမ္းထရိုအဖြဲ႔ရဲ႕ေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရွိရပါတယ္။

ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ရင္ အာဂ်င္တီးနားအမ်ဳိးသမီးေတြဟာ လူဦးေရ တစ္သိန္းမွာ တစ္ဦးႏူန္း လူသတ္မႈက်ဳးလြန္ခံေနရတာျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အာဂ်င္တီးနားတိုင္းျပည္ဟာ အရပ္ဖက္လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားမႈမွာ ရွည္လ်ားတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းရွိပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ၾကာကာလတုန္းက နီအူနာ မန္းႏို႔စ္လို႔ အမည္ေပးထားတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚအၾကမ္းဖက္မႈ ဆန္႔က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈ အာဂ်င္တီးနားမွာ ေပၚေပါက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလႈပ္ရွားမႈက အခုအခါမွာ အရွိန္အဟုန္ ျပင္းထန္လာခဲ့ၿပီး ေဒသတြင္းမွာ အာရုံစိုက္မႈ ႀကီးႀကီးမားမား ရရွိထားပါတယ္။

အဆိုပါလႈပ္ရွားမႈရဲ႕နာမည္က မကၠဆီကန္ကဗ်ာဆရာမတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဆူဆန္နာခ်ာေဗ့ဇ္ရဲ႕ကဗ်ာကိုကိုးကားၿပီး ဘယ္အမ်ဳိးသမီး ကမွ အခ်ည္းအႏွီး မဟုတ္ဘူးလို႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ အဲဒီကဗ်ာကို၁၉၉၅ခုႏွစ္မွာ Ni una muerta más ဆိုတဲ့အမည္နဲ႔ ေရးသား ခဲ့ၿပီး “ေနာက္ထပ္ ဘယ္အမ်ဳိးသမီးမွ မေသဆုံးဘူး” လို႔ ဆိုလိုပါတယ္။

နီအူနာလႈပ္ရွားမႈကို ၂၀၁၅ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၃ရက္ေန႔မွာ ပထမဆုံးအႀကိမ္ စတင္လႈပ္ရွားခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၅ႏွစ္အေစာပိုင္းမွာ ဆယ္ ေက်ာ္သက္အမ်ဳိးသမီးငယ္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားအသတ္ခံရၿပီးေနာက္မွာ ဒီလႈပ္ရွားမႈေပၚေပါက္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့လူ သတ္မႈေတြေၾကာင့္ အာဂ်င္တီးနား တစ္တိုင္းျပည္လုံး တုန္လႈပ္ခဲ့ရပါတယ္။

နီအူနာလႈပ္ရွားမႈက အဲဒီအခ်ိန္ကစၿပီး လက္တင္အေမရိကတတိုက္လုံးမွာ အရွိန္အ၀ါအားေကာင္းခဲ့ရပါတယ္။ ၂ႏွစ္အတြင္းမွာ သုံးႀကိမ္ စုေ၀းခ်ီတက္ပြဲေပၚေပါက္ခဲ့ၿပီး လက္တင္အေမရိကတတိုက္လုံးက သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါ၀င္လာခဲ့ၾကပါတယ္။
ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ သမဂၢေတြ၊ အန္ဂ်ီအိုေတြက ယေန႔အမ်ဳိးသမီးေန႔မွာ လာေရာက္ပူးေပါင္းၾကဖုိ႔ စီစဥ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႔အစည္း ေတြက မိသားစုဘ၀ေတြနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕အေရးပါမႈကို ထင္ဟပ္ေစဖုိ႔ အဲဒီလိုလာေရာက္ပူးေပါင္း ခဲ့ၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

မဟာပုရိသ၀ါဒ-မာခ်ီစ္မို (Machismo) က လက္တင္အေမရိကမွာ အျမစ္တြယ္ေနတာပါ။ ေရွးရုိးစြဲဆန္သလို အမ်ဳိးသမီးေတြကို သူတို႔ရဲ႕လက္တြဲေဖာ္ပါတနာက ရိုက္တာႏွက္တာမ်ိဳးက ၾကားရတတ္တဲ့သတင္းမ်ဳိးပါပဲ။ ဒါ့အျပင္ ေယာက်ၤားတစ္ဦးတည္းက မိန္း မအမ်ားအျပားယူတာလည္း ရွိပါတယ္။ လမ္းမေတြေပၚမွာ မိန္းမေတြကို ပါးစပ္နဲ႔ ရိုင္းရုိင္းစိုင္းစိုင္းေျပာတာဆိုတာမ်ဳိးကေတာ့ ဘာမွကို အျပစ္ေပးမခံရတဲ့ကိစၥေလးေတြပဲေပါ့။

ဒါေပမဲ့ မၾကာေသးခင္က အမ်ိဳးသမီးေတြကို သတ္ျဖတ္တာနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ ေစာ္ကားတဲ့အမႈေတြကို မီဒီယာေတြမွာ က်ယ္ က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေဖာ္ျပလာခဲ့ပါတယ္။ အက်ဳိးဆက္အေနနဲ႔ သားေကာင္ျဖစ္တဲ့အမ်ဳိးသမီးငယ္ေလးေတြက သူရဲေကာင္းေတြျဖစ္လာခဲ့ တယ္။
နီအူနာလႈပ္ရွားမႈေတြက အခုအခ်ိန္မွာ လက္တင္အေမရိကတိုက္ကို ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီး အျခားေဒသေတြအထိ ပ်ံ႕ႏွံလာပါၿပီ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္သတၱပတ္ ႏွစ္ပတ္ခန္႔က စပိန္ႏိုင္ငံမွာ နီအူနာအလံေတာ္ေအာက္ကေန အမ်ဳိးသမီး ၈ဦး အစာငတ္ခံဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။ တစ္ႏွစ္တည္းမွာပဲ အမ်ဳိးသမီး ၁၁ ဦးကို သူတုိ႔ရဲအေဖာ္ေတြက သတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ အဲဒီလိုဆႏၵျပခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ မက္ဒရစ္ၿမိဳ႕မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ အဲဒီဆႏၵျပပြဲကို ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ စပိန္ျပည္သူေတြက အားေပးေထာက္ခံ ခဲ့ၾကပါတယ္။

COVID-19 Dashboard by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU)