ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ရင်ကြားစေ့ရေးကို ရှေးရှုဖို့ မြန်မာခေါင်းဆောင်တွေကို ကာဒီနယ် ချားလ်စ်မောင်ဘို တိုက်တွန်း

0
77

ပဋိပက္ခတွေကို ရှောင်ရှားပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ အမျိုးသားရင်ကြားစေ့ရေး လမ်းကြောင်းကို ရှေးရှုကြဖို့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) မှာ သွားရောက် တရားရင်ဆိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတဲ့ မြန်မာခေါင်းဆောင်တွေကို ရန်ကုန် ကက်သလစ် ဂိုဏ်းချုပ် ကာဒီနယ် ချားလ်စ် မောင်ဘိုက တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်း အနေနဲ့လည်း ဆင်းရဲပြီး အပြစ်မဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအပေါ် အပြစ်မပေးမိစေဖို့နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဒဏ်ရာတွေနဲ့ ဆိုးရွားစွာ ပြည့်နှက်နေပြီး ကုစားဖို့ အရေးတကြီး လိုအပ်နေကြောင်းလည်း ကာဒီနယ် ချားလ်စ် မောင်ဘိုက ပြောပါတယ်။ နှစ် ၇၀ အတွင်း တိုင်းရင်းသားဒေသက ပဋိပက္ခတွေ၊ အာဏာရှင်စနစ်၊ ဘာသာရေးလွှမ်းမိုးတဲ့ အမျိုးသားရေး ဝါဒတွေဟာ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ သွေးစွန်းမှု၊ သေဆုံးမှု၊ ကျွန်ပြုခံရမှု၊ အဓမ္မပြုကျင့်မှုနဲ့ ဒဏ်ရာ အနာတရဖြစ်မှုတွေကို ဦးတည်စေခဲ့တယ်လို့လည်း ကာဒီနယ်က ပြောပါတယ်။

စဈပှဲနဲ့ အမုနှးတရားတှကေ လူတှေ သိနှးခှီ ထှကပှှေးတိမှးရှောငရှမှု၊ သဘာဝပတဝှနှးကငှှ ပကှစှီးရေး ခှိမှးခှောကမှှု၊ စီးပှားရေး ယိုယှငှးမှု၊ ပညာရေး ငှငှးပယခှံရမှုတှေ ဖှဈစခေဲ့ကှောငှးလညှး အာရှ ခရဈယာနှ ဘုနှးကှီးမှား ဖကဒှရေးရှငှး ညီလာခံ (FABC) ရဲ့ ဥကကွဋဌွ ကာဒီနယှ ခှားလဈှ မောငဘှိုရဲ့ အခုသီတငှးပတှ အစောပိုငှး ထုတပှှနခှကှမှှာ ဖောပှှထားပါတယှ။

ငှိမွးခမွှးရေးနဲ့ ရငကွှားစေ့ရေးကို ရှေးရှုဖို့ မှနမွာခေါငွးဆောငတွှကေို ကာဒီနယွ ခှားလဈွမောငဘွို တိုကတွှနွး   

ပဋိပက္ခတွေကို ရှောင်ရှားပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ အမျိုးသားရင်ကြားစေ့ရေး လမ်းကြောင်းကို ရှေးရှုကြဖို့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) မှာ သွားရောက် တရားရင်ဆိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတဲ့ မြန်မာခေါင်းဆောင်တွေကို ရန်ကုန် ကက်သလစ် ဂိုဏ်းချုပ် ကာဒီနယ် ချားလ်စ် မောင်ဘိုက တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။ 

ဒါ့အပြင် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်း အနေနဲ့လည်း ဆင်းရဲပြီး အပြစ်မဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအပေါ် အပြစ်မပေးမိစေဖို့နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဒဏ်ရာတွေနဲ့ ဆိုးရွားစွာ ပြည့်နှက်နေပြီး ကုစားဖို့ အရေးတကြီး လိုအပ်နေကြောင်းလည်း ကာဒီနယ် ချားလ်စ် မောင်ဘိုက ပြောပါတယ်။ နှစ် ၇၀ အတွင်း တိုင်းရင်းသားဒေသက ပဋိပက္ခတွေ၊ အာဏာရှင်စနစ်၊ ဘာသာရေးလွှမ်းမိုးတဲ့ အမျိုးသားရေး ဝါဒတွေဟာ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ သွေးစွန်းမှု၊ သေဆုံးမှု၊ ကျွန်ပြုခံရမှု၊ အဓမ္မပြုကျင့်မှုနဲ့ ဒဏ်ရာ အနာတရဖြစ်မှုတွေကို ဦးတည်စေခဲ့တယ်လို့လည်း ကာဒီနယ်က ပြောပါတယ်။

စစ်ပွဲနဲ့ အမုန်းတရားတွေက လူတွေ သိန်းချီ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရမှု၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးရေး ခြိမ်းခြောက်မှု၊ စီးပွားရေး ယိုယွင်းမှု၊ ပညာရေး ငြင်းပယ်ခံရမှုတွေ ဖြစ်စေခဲ့ကြောင်းလည်း အာရှ ခရစ်ယာန် ဘုန်းကြီးများ ဖက်ဒရေးရှင်း ညီလာခံ (FABC) ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ကာဒီနယ် ချားလ်စ် မောင်ဘိုရဲ့ အခုသီတင်းပတ် အစောပိုင်း ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။  

(Data Credit to MOH & COVID-19 Myanmar Surveillance dataset By Ko Kyaw Myint Oo and Dr Nyein Chan Ko Ko) COVID-19 Dashboard by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU)