အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံက ေရကန္ ပတ္၀န္းက်င္ ညစ္ညမ္းမႈေၾကာင့္ ပ်က္စီး

0
238

အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံက တိုဘာလို႔အမည္ရတဲ့ ေရကန္ဟာ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမရွိတဲ့ ငါးလုပ္ငန္း၊ ညစ္ညမ္းမႈမ်ားျပားလာျခင္းနဲ႔ သစ္ထုတ္လုပ္ ငန္းေတြေၾကာင့္ ပ်က္စီး သြားခဲ့ရပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားဓါတ္ပုံဆရာ ဘင္ဆာဘတ္ခ္ကာရာက သူ႔ရဲ႕ေမြးရပ္ေျမကို ျပန္သြားခဲ့ၿပီး သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ပ်က္စီးမႈေတြကို မွတ္တမ္းတင္ခဲ့ပါတယ္။

14590445_10209776641325114_8366224225846468872_n

ယခုႏွစ္အေစာပိုင္းမွာ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံရဲ႕ အႀကီးဆုံးေရကန္တိုဘာမွာ တန္ခ်ိန္ ၁၅၀၀ ေက်ာ္ ငါးအေသေတြ ရုတ္တရက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ ငါးေတြဟာ ေရထဲမွာ ညစ္ညမ္းမႈမ်ားျပားလြန္းတာေၾကာင့္ ေအာက္စီဂ်င္ျပတ္လပ္ၿပီး အမ်ားအျပား ေသကုန္တာျဖစ္ပါ တယ္။ အဲဒီအျဖစ္အပ်က္က ငါးလုပ္ငန္းနဲ႔အသက္ေမြးေနတဲ့ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့လူေတြအတြက္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈႀကီးပါပဲ။ ဒါ့အျပင္ ေထာင္နဲ႔ ခ်ီတဲ့လူေတြအတြက္လည္း ေသာက္သုံးေရျပႆနာျဖစ္လာေစခဲ့ပါတယ္။

2

တိုဘာေရကန္ဟာ ကမၻာေပၚမွာ အႀကီးမားဆုံး မီးေတာင္ေရကန္ ( volcanic) ကန္တစ္ကန္ျဖစ္ၿပီး အေျခအေနေတြ ရုတ္ျခည္းပ်က္စီးက်ဆင္းမႈ ကိုလည္း ေဖာ္ျပခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ႏွစ္စုအတြင္းမွာ ညစ္ညမ္းမႈျမင့္တက္လာတာ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ မႈ၊ ေတာျပဳန္းျခင္းနဲ႔ ငါးေမြးစက္မႈလုပ္ငန္း ႀကီးမားလာျခင္းေတြက ကန္ထဲကေရေတြရဲ႕အရည္အေသြးကို က်ဆင္းေစခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း သိပၸံပညာရွင္ေတြက ေျပာပါ တယ္။ တိုဘာေရကန္မွာ ေလွာင္ကန္လုပ္ၿပီးေမြးတဲ့ ငါးလုပ္ငန္း ၁၂,၀၀၀ ခန္႔ ရွိေနပါတယ္။ လုပ္ငန္းတိုင္းက ငါးအေကာင္ ၁ ေသာင္းကို ေလွာင္ေမြးထားၿပီး အဲဒီပမာဏက အမွန္တကယ္ဆန္႔တဲ့ပမာဏထက္ ႏွစ္ဆ၊သုံးဆပိုမ်ားေနပါတယ္။

fecture

စိုက္ပ်ဳိးေရးသုံးေျမၾသဇာ ေတြ၊ စြန္႔ပစ္ေရသိုးေရပုပ္ေတြေၾကာင့္လည္း ငါးစာေတြမွာ ၂၀၁၂ခုႏွစ္ကစၿပီး ေဖာ့စဖားရပ္စ္ဓါတ္ ပိုမ်ားလာခဲ့ေၾကာင္း အင္ဒိုနီးရွား အစိုးရ ရဲ႕ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ တိုဘာေရကန္ဟာ ဆုမတ္ၾတားကၽြန္း ရဲ႕ေျမာက္ပိုင္းေဒသမွာ တည္ရွိတာျဖစ္ၿပီး ပညာရပ္အရ ယူထရိုဖစ္ (eutrophic) ဒါမွမဟုတ္ ဟိုက္ပါ-ယူထရိုဖစ္( hyper-eutrophic) လို႔သတ္မွတ္ထားတာပါ။ အဲဒီအမ်ဳိး အစားေရကန္ေတြဟာ အစာအဟာရလြန္စြာေပၚၾကြယ္ ၀ၿပီး ေအာက္စီဂ်င္နည္းပါးမႈက ေရေနသတၱ၀ါေတြအတြက္ ေသမင္းတမန္ ဇုန္ဖန္တီးေပးသလို ျဖစ္ေစပါတယ္။

ဓါတ္ပုံဆရာ ဘင္ဆာဘတ္ခ္ကာရာက တိုဘာေရကန္အနီးမွာ ႀကီးျပင္းခဲ့သူပါ။ ၁၉၈၀ျပည့္ႏွစ္နဲ႔ ၁၉၉၀ျပည့္ႏွစ္ေတြမွာ ကေလးပဲ ရွိေသးတဲ့ဘင္ဆာ က ေရကန္ရဲ႕ၾကည္လင္တဲ့ေရအေျခအေနကို ေကာင္းေကာင္းႀကီး မွတ္မိေနေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ “ေရ ေအာက္အနက္ ၅မီတာကေန ၇မီတာေလာက္က အရာ၀တၳဳေတြကို ေကာင္းေကာင္းႀကီးျမင္ႏိုင္တာပါတယ္၊ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ၂ မီတာေလာက္ကိုေတာင္ မျမင္ရေတာ့ပါဘူး၊ ေနာက္က်ိေန တဲ့ေရေၾကာင့္ မျမင္ရေတာ့ပါဘူး” လို႔ ဘင္ဆာဘတ္ခ္ကာရာ က ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ ငါးေတြေသဆုံးတဲ့သတင္းၾကားခ်ိန္မွာ ဘင္ဆာဘတ္ခ္ကာရာက ေရကန္ဆီကို ျပန္လာခဲ့ၿပီး မွတ္တမ္းတင္ခဲ့ တာျဖစ္ပါတယ္။