ေမယု FM ဘာလဲ… ဘယ္လဲ… (ေဆာင္းပါး)

ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္ ေဒသ အတြက္ ေမယု FM ေရဒီယို အစီအစဥ္ကို ျပန္ၾကားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁ ရက္ေန႔မွာ ေဒသခံဘာသာစကားေတြနဲ႕ စမ္္း သပ္ ထုုတ္လႊင့္ေနတယ္ဆိုုေတာ့ ဒီလိုု ထုုတ္လႊင့္မႈကိုု ကန္႕ကြက္မယ္ဆိုုတဲ့ သတင္းေတြ ဖတ္ရ ပါတယ္။

ဒီလိုထုတ္လႊင့္မႈအေပၚ စိုုးရိမ္သူေတြက အဓိကအားျဖင့္ ၁၉ ၆၀ မွာ ဦးႏုအစိုးရက ႐ိုဟင္ဂ်ာ တိုုင္းရင္းသားအသံဆိုုၿပီး ျမန္မာ့အသံကေန ေရဒီယိုအစီအစဥ္ ထုတ္လႊင့္ခဲ့တာမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္ေနမလားဆိုၿပီး စိုုးရိမ္ေနပံုုရပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ေမယု FM ထုုတ္လႊင့္မႈက ဦးႏုေခတ္က ထုတ္လႊင့္မႈနဲ႕ သေဘာသဘာ၀ မတူပါဘူး။ ဦးႏုေခတ္က ႏိုင္ငံေရးအရ ဘဂၤလီေတြကိုု ႐ိုဟင္ဂ်ာအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳၿပီး တုုိင္းရင္းသား အစီအစဥ္အေနနဲ႕တစ္ႏုုိင္ငံလံုုးကို ထုုတ္လႊင့္ခဲ့တာ။ အခုုဟာက ေဒသခံဘာသာစကားနဲ႔ ကန္႔သတ္ထားတဲ့ နယ္ေျမတစ္ခုအတြင္းမွာပဲ ထုုတ္လႊင့္တာျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒါဆိုရင္ ေမယု FM ကဘာလဲ။

ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ အျမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးမ်ိဳးျမင့္ေမာင္နဲ႕ VOA အေမးအေျဖခန္းကို ဖတ္ရတဲ့အခါ ေမယု FM ဟာ ရပ္ရြာအေျချပဳေရဒီယို ( Community Radio) ပံုစံသြားေနတယ္လို႔ သံုုးသပ္ရပါတယ္။

ရပ္ရြာအေျချပဳေရဒီယို ( Community Radio)

ရပ္ရြာအေျချပဳေရဒီယိုု ( Community Radio) ဆိုုတာ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ သိေနတဲ့ ႏိုင္ငံပိုင္/အမ်ား ျပည္သူ၀န္ေဆာင္မႈ ( Public Service Radio) နဲ႔ ပုဂၢလိက စီးပြားေရး FM လိုင္းေတြၾကားထဲက ပံုစံ တစ္ခုပဲ။

ရပ္ရြာအေျချပဳေရဒီယို ( Community Radio) ရဲ႕ ဦးတည္ ပရိသတ္ကို ေရြးတဲ့အခါ အေျခခံ အခ်က္ ႏွစ္ခ်က္ပဲရိွပါတယ္။ ပထမတစ္ခုက ဘာသာစကား ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာစကားတစ္ခုကိုု အမ်ားဆံုး အသံုးျပဳေနတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ လိုအပ္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြေပးႏိုင္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒုတိယ တစ္ခုုကေတာ့ လုပ္ငန္းသဘာ၀ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ အဲဒီေဒသက လူေတြ အမ်ားဆံုုးလုုပ္ကိုုင္ေနတဲ့ လုုပ္ငန္းနဲ႕ပတ္သက္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြေပးႏုုိင္ဖိုု႕ျဖစ္ပါ တယ္။ ဥပမာ။ ေရလုုပ္ငန္းလုုပ္ကိုုင္ေနသူေတြအတြက္ရည္ရြယ္ရင္ အဲဒီလုုပ္ငန္းနဲ႕ပတ္သက္တာ ေတြအမ်ားစုုျဖစ္ရပါတယ္။ ဒီလိုုပဲ တကၠသိုုလ္အတြင္းမွာ ထုုတ္လႊင့္တယ္ဆိုုရင္ တကၠသုုိလ္ ပညာ ေရးနဲ႕ပတ္သက္တာေတြအမ်ားစုုပါရပါတယ္။

ေမယုု FM ကေတာ့ ဘာသာစကားကိုု အေျခခံၿပီး ဦးတည္ပရိသတ္ေရြးတဲ့ပံုုစံျဖစ္ပါတယ္။

ရပ္ရြာအေျချပဳေရဒီယိုု ( Community Radio) အတြက္သတ္မွတ္ထားတဲ့ စံႏႈန္းေတြလည္း ရိွတယ္။ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေျပာရရင္

၁။ ဦးတည္ပရိသတ္ကိုု တိတိက်က် သတ္မွတ္ထားတယ္။
၂။ စက္ရဲ့လႊင့္အားကိုု ကန္႔သတ္ထားတယ္။ သာမန္အားျဖင့္ စီးပြားေရး FM တစ္ခုုထက္ပိုု လႊင့္ အားနည္းတယ္။
၃။ ထုုတ္လႊင့္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြက ဦးတည္ပရိသတ္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ သက္ဆိုုင္ တာေတြ အမ်ားစုုျဖစ္ရပါတယ္။ ေဒသနဲ႕ဆက္စပ္တဲ့အေၾကာင္းအရာေတြပဲျဖစ္ရပါတယ္။
၄။ စီးပြားေရးေၾကာ္ျငာေတြလက္ခံလိုု႕မရပါဘူး။
၅။ ပါတီတစ္ခုု၊ အုုပ္စုုတစ္ခုုအတြက္ မျဖစ္ရဘူး။ ဘက္မလိုုက္မႈ ကိုု အတိအက်ထိန္းသိမ္းရ ပါတယ္။
၆။ အမုုန္းတရားေတြျဖန္႕ေ၀ဖိုု႕မဟုုတ္ပါဘူး။ သက္ဆိုုင္ရာလူ႕အဖဲြ႕အစည္းအတြင္းမွာ အသိပညာ တိုုးပြားဖိုု႕ပဲျဖစ္ရပါတယ္။

ဒါေတြကေတာ့ အေျခခံသေဘာတရားေတြပါ။ ႏုုိင္ငံအလိုုက္ ရပ္ရြာအေျချပဳေရဒီယိုု ( Community Radio) နဲ႕ပတ္သက္တဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြ ကြာျခားခ်က္ရိွႏုုိင္ပါတယ္။

၂၀၁၅ ခုုႏွစ္ အတြင္းက အတည္ျပဳခဲ့တဲ့ ရုုပ္သံဥပေဒမွာလည္း ရပ္ရြာအေျချပဳေရဒီယိုုေတြကိုု တုုိင္း ေဒသၾကီးနဲ႕ ျပည္နယ္ေတြမွာ ခြင့္ျပဳဖိုု႕ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီဥပေဒကိုု ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖိုု႕ လုုပ္ေနတယ္ဆိုုေတာ့ ဘယ္လိုုျဖစ္လာမယ္ဆိုုတာ မသိႏုုိင္ဘူး။

ရပ္ရြာအေျချပဳေရဒီယိုု ( Community Radio) ေတြဟာ အစိုုးရနဲ႕ ပုဂၢလိက ေရဒီယိိုုအသံလႊင့္ဌာနေတြက ေဖာ္ျပေပးဖိုု႕မတတ္ႏုုိင္တဲ့ ေဒသခံလူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြက္လိုုအပ္တဲ့သတင္းေတြကိုု ျဖည့္ ဆည္းေပးႏုုိင္လိုု႕ ႏုုိင္ငံတကာမွာ အေလးထားၾကတယ္။ ၾသစေတးလ်လိုု႕ေခတ္မီဖြံ႕ျဖိဳးတဲ့ႏုုိင္ငံမွာေတာင္ အဲဒီလိုုအသံလႊင့္ဌာနငယ္ေလးေပါင္း ေလးရာနီးပါးရိွတယ္။

ဒါေပမယ့္ ရပ္ရြာအေျချပဳေရဒီယိုု ( Community Radio) ေတြနဲ႕ပတ္သက္ရင္ တိက်တဲ့ အယ္ဒီတာ မူ၀ါဒေတြ၊ ေစာင့္ၾကည့္တဲ့စနစ္ေတြလည္းရိွဖိုု႕လိုုတယ္။ အဲဒီလိုုမရိွရင္ အက်ိဳးထက္ အဆိုုးက ပိုုမ်ား တယ္။ ထုုိင္းႏုုိင္ငံမွာ အဲဒီလိုု အသံလႊင့္ဌာနေပါင္း ႏွစ္ေထာင္ေလာက္ရိွတယ္။ အမ်ားစုုက မွတ္ပံုု တင္မထားဘူး။ ရွပ္နီ၊ ရွပ္၀ါ ပဋိပကၡျဖစ္ေတာ့ အဲဒီအသံလႊင့္ဌာနေတြက ကိုုယ္ေထာက္ခံတဲ့ဘက္ ကေန လံႈ႕ေဆာ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ျပႆနာပိုုၾကီးထြားခဲ့တယ္။ အဲဒီလိုု မျဖစ္ေအာင္လုုပ္ဖိုု႕ေတာ့လိုု တယ္။

ေမယုု FM လိုုသလား

ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာေဒသမွာ ဘဂၤလီဘာသာနဲ႕ အသံလႊင့္ဌာနတစ္ခုုရိွဖိုု႕လိုုသလား လိုု႕ ေမးရင္ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ လုုိတယ္လိုု႕ ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ေျပာမွာပဲ။

အဲဒီေဒသမွာရိွတဲ့ ဘဂၤလီေတြမွာ ျမန္မာစကားတတ္တဲ့သူ၊ ရခုုိင္စကားတတ္တဲ့သူ နည္းတယ္။ သူ တုုိ႕ရဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြရႏုုိင္တဲ့ ေနရာေတြက အစြန္းေရာက္ေနတဲ့ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ရြာလူႀကီးေတြ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က လႊင့္တဲ့အစီအစဥ္ေတြ၊ အင္တာနက္ေပၚက ေပးေနတဲ့ အစြန္းေရာက္အယူအဆေတြပဲ။ အဲဒါကုုိ တုုန္႔ျပန္ႏိုင္ဖို႔ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ သူ တိုု႕ဘာသာစကားနဲ႕ထုုတ္လႊင့္တဲ့ ေရဒီယိုုအစီအစဥ္တစ္ခုုပဲ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေမယုု FM လိုုတယ္လိုု႕ ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။

အၾကံျပဳခ်က္

ေမယုု FM က အခုုမွ စမ္းသပ္ထုုတ္လႊင့္တာဆိုုေတာ့ ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာနအေနနဲ႕ အစီ အစဥ္ ေတြစဥ္းစားထားတာရိွမွာပါ။ သိုု႕ေသာ္ ရပ္ရြာအေျချပဳေရဒီယိုု ( Community Radio) နဲ႕ပတ္သက္ ျပီးေလ့လာခဲ့မႈေတြ၊ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာေဒသအေျခအေနနဲ႕ပတ္သက္ျပီး ေလ့လာထားမႈ ေတြအေပၚ အေျခခံျပီး အၾကံျပဳခ်င္တဲ့အခ်က္အခ်ိဳ႕ရိွပါတယ္။ ၀န္ၾကီးဌာနက စဥ္းစားထားျပီး လည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မွာပါ။ သိုု႕ေသာ္ မစဥ္းစားရေသးတဲ့အခ်က္မ်ားပါလာခဲ့ရင္လည္း အသံုုးတည့္မွာပါ။

၁။ ေရဒီယိုုအစီအစဥ္ကိုု ဘဂၤလီဘာသာတစ္မ်ိဳးနဲ႕ပဲ ထုုတ္လႊင့္သင့္ပါတယ္။ ျမန္မာ၊ရခုုိင္ ဘာသာ ေတြအတြက္က ျပည္နယ္တစ္ခုုလံုုးကိုုေရာက္တဲ့ ပဥၥ၀တီ FM ရိွေနပါျပီ။ ဘဂၤလီေတြအေနနဲ႕လည္း သူတိုု႕ဘာသာသက္သက္နဲ႕လႊင့္တဲ့အသံလႊင့္ဌာနတစ္ခုုကိုု သူတုုိ႕နဲ႕ပိုုျပီးပတ္သက္တယ္လိုု႕ ခံစား ရမွာပါ။

၂။ အဲဒီေဒသမွာ အစိုုးရကလုုပ္ေပးေနတ့ဲ လုုပ္ငန္းေတြသာမက ဘဂၤလီအသိုုင္းအ၀န္းအတြက္ အသံုုး၀င္မယ့္ အျခားအခ်က္အလက္ေတြလည္း ထုုတ္လႊင့္ေပးသင့္ပါတယ္။ ဥပမာ။ က်န္းမာေရး ကိစၥ၊ စိုုက္ပ်ိဳးေရးကိစၥ၊ အမ်ိဳးသမီးနဲ႕ကေလးငယ္မ်ားအခြင့္အေရး၊ မိခင္ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရး စသည္ျဖင့္။

၃။ အစြန္းေရာက္အယူအဆေတြကိုု ေခ်ဖ်က္ႏုုိင္မယ့္ ဘာသာေရးေဟာေျပာမႈမ်ား၊ အျခား ဘာသာမ်ားအေၾကာင္းပိုုမုုိနားလည္ေစမယ့္ ေဟာေျပာမႈမ်ားကိုုလည္း ကိုုလည္း ထုုတ္လႊင့္ႏုုိင္ေရး စဥ္းစားသင့္ပါတယ္။

၄။ အခုုအခ်ိန္ထုုတ္လႊင့္ေနမႈက ေနျပည္ေတာ္ကေနထုုတ္လႊင့္ခ်က္ကိုု ျဂိဳလ္တုုက တဆင့္ပိုု႕ ျပီး ထပ္ဆင့္လႊင့္ေပးေနတယ္လိုု႕ထင္ပါတယ္။ အဲဒီလိုုထုုတ္လႊင့္ေနတယ္ဆိုုရင္ေတာ့ ေရရွည္မွာ ဘူး သီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာေဒသမွာ အေျခစိုုက္တဲ့ ရပ္ရြာအေျချပဳေရဒီယိုု ( Community Radio) ျဖစ္ ေအာင္ ရည္မွန္းခ်က္ထားသင့္ပါတယ္။ ေဒသနဲ႕အနီးဆံုုးမွာရိွမွ အေျခအေနေပၚမူတည္ျပီး တုုန္႕ ျပန္ေဆာင္ရြက္ရာမွာပိုုျပီးလြယ္မွာျဖစ္ပါတယ္။

၅။ ေမယုု FM ထုုတ္လႊင့္မႈပိုုျပီး ထိေရာက္ေစဖိုု႕အတြက္ ေဒသခံေတြကိုု FM ေရဒီယိုုမ်ား ျဖန္႕ေ၀ ေပးတဲ့ အစီအစဥ္မ်ိဳးကိုုလည္း စဥ္းစားသင့္ပါတယ္။

သံုုးသပ္ခ်က္

ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာေဒသက ဘဂၤလီအသိုုင္းအ၀န္းမွာ အစြန္းေရာက္အယူဆေတြ ပိုုမ်ား လာေစတဲ့အေၾကာင္းအရင္းေတြထဲမွာ သတင္းအခ်က္အလက္ရရိွမႈနည္းပါးျခင္းဆိုုတဲ့ အခ်က္ တစ္ ခ်က္လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ အဲဒါကိုု ကုုစားႏုုိင္ဖိုု႕ အလြယ္ဆံုုးနဲ႕အထိေရာက္ဆံုုးကေတာ့ ရပ္ရြာ အေျချပဳေရဒီယိုု ( Community Radio)ပါပဲ။

ဒါ့ေၾကာင့္ ေမယုု FM ကိုု ကန္႕ကြက္မယ့္အစား ထိေရာက္တဲ့၊ စနစ္တက်ရိွတဲ့ ရပ္ရြာ အေျချပဳေရဒီယိုု ( Community Radio) တစ္ခုုျဖစ္ေအာင္ ၀ိုုင္း၀န္းကူညီတာက ပိုုျပီး အက်ိဳးရိွ မယ္ လိုု႕ သံုုးသပ္တင္ျပလိုုပါတယ္။

ရဲထြဋ္ (အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေလ့လာေရးဌာန အႀကီးတန္း ဧည့္သုေတသနပညာရွင္)

(မူရင္း – https://www.facebook.com/ye.htut.988/posts/1191544627625804 )

adv_banner