ၿမိဳ႕ျပနဲ႔ အမႈိက္ျပႆနာ (ေဆာင္းပါးက႑)

thwaysagaing

ရန္ကုန္ဟာ ျမန္နာႏိုင္ငံရဲ႕ အခ်က္အခ်ာက်တဲ့ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္က အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ဂုဏ္ယူ၀ံ့ၾကြားခဲ့ရတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးဟာအခုအခါမွာ ၿမိဳ႕ျပအဂၤါရပ္နဲ႔ ညီညြတ္တယ္လို႔ ေျပာဖို႔ေတာင္ ခက္ေနပါၿပီ။ ၿမိဳ႕ရဲ႕ ေနရာအႏွံ႔မွာေတြ႕ေနရတဲ့ အမႈိက္ေတြက ရန္ကုန္ရဲ႕ သာယာလွပမႈအတြက္ အဟန္႔အတားျဖစ္ေနဆဲပါ။

အမႈိက္ကို စနစ္တက်စြန္႔ပစ္မႈက ဒီေန႔အထိ အားနည္းေနဆဲျဖစ္သလို အဲဒီအေပၚ အေရးုယူမႈကပါ အားနည္းေနတာကိုေတြ႔ရပါတယ္။ ေနာက္ေဖးလမ္းၾကားေတြမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေရေျမာင္းေတြမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ တိုက္ေလွကားေတြမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အလြယ္တကူ စြန္႔ပစ္ထားတဲ့ အမိႈက္ေတြကို ေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္။ ရန္ကုန္တစ္ၿမိဳ႕လံုးကထြက္တဲ့ အမႈိက္ေတြဟာ တစ္ေန႔ကို တန္ခ်ိန္(၁၆၀၀)ေက်ာ္အထိ ရွိပါတယ္။

အမႈိက္ဆိုရာမွာလည္း အမႈိက္စို၊ အမႈိက္ေျခာက္၊ ျပန္လည္အသံုးျပဳလို႔ရတဲ့ အမႈိက္နဲ႔ ျပန္လည္အသံုးမျပဳႏိုင္တဲ့ အမႈိက္ရယ္လို႔ ခြဲျခားႏိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္သင့္တာက အမႈိက္စိုကိုသပ္သပ္ (မီးဖိုေခ်ာင္ထြက္အမႈိက္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ စားၾကြင္းစားက်န္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္) အမႈိက္ေျခာက္ကိုသပ္သပ္ ခြဲပစ္သင့္ပါတယ္။ ပုလင္းခြံ၊ ဘူးခြံ၊ စကၠဴ  စတာေတြက Recycle ျပန္လုပ္လို႔ရတဲ့ အမႈိက္ေတြပါ။ အမႈိက္စိုနဲ႔ အမႈိက္ေျခာက္ကို ေရာၿပီးပစ္ေနတာက အမႈိက္သိမ္းတဲ့သူေတြအတြက္ပါ အခက္ေတြ႔ေစပါတယ္။

trash

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ၿမိဳ႕တြင္း (၆)ၿမိဳ႕နယ္မွာ ေနာက္ေဖးလမ္းၾကားသန္႔ရွင္းေရးကို ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္ကေန ရွင္းလင္းေပးခဲ့ေပမဲ့ စည္းကမ္းမလိုက္နာသူ အမ်ားအျပားရွိေနဆဲပါ။ တကယ္ေတာ့ ကိုယ့္အိမ္၊ ကိုယ့္႐ံုး၊ ကိုယ့္တုိက္ခန္းကေန ထြက္ရွိလာတဲ့ အမႈိက္ကို ေန႔စဥ္ စနစ္တက် စြန္႔ပစ္တာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ ေန႔စဥ္ အမႈိက္စြန္႔ပစ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ ၾကြက္၊ ျခင္၊ ပိုးဟပ္ ေပါက္ဖြားမႈကိုပါ ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ အထပ္ျမင့္တိုက္ခန္းေတြမွာေနထိုင္ၾကသူေတြအေနနဲ႔ စိတ္ဓာတ္ေရးရာမွာပါ အထက္တန္းက်ဖို႔ လိုပါတယ္။ ေနာက္ေဖးလမ္းၾကားမွာ အမႈိက္ကင္းစင္ေနမွ အနံ႔အသက္ ေကာင္းမြန္မွာျဖစ္သလို ေရစီးေရလာပါ ေကာင္းမြန္ပါလိမ့္မယ္။ (၄၁)လမ္းေအာက္ဘေလာက္မွာ ေနထုိင္ခဲ့စဥ္တုန္းက အဲဒီလမ္းကေရာ၊ ဗုိလ္ေအာင္ေက်ာ္လမ္းကပါ ညညအမႈိက္ပစ္ခ်တဲ့အသံေတြ ၾကားရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေနာက္ေဖးလမ္းၾကားေတြဟာ အညစ္အေၾကးနဲ႔ အမိႈက္ေတြေရာၿပီး ရြံစရာေကာင္းလာ႐ံုမက ၾကြက္ေတြ ပိုၿပီးမ်ားျပားလာပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ဘယ္ေလာက္ပဲအလႊာျမင့္မွာေနထိုင္သူျဖစ္ပါေစ ကိုယ့္အသိစိတ္ဓာတ္နဲ႔ကိုယ္ အမႈိက္ထုပ္ကို အျပင္သြားတာနဲ႔ ယူသြားၿပီး အနီးစပ္ဆံုးအမႈိက္ပံုးမွာစြန္႔ပစ္႐ံုပါပဲ။ ကၽြန္မကိုယ္တိုင္ ျခင္းေလးတစ္ျခင္းမွာ ပလတ္စတစ္အိတ္တစ္လံုးစြပ္ထားၿပီး အမႈိက္ေတြကိုအဲဒီထဲမွာပဲ ထည့္ပါတယ္။ အျပင္သြားေတာ့မယ္ဆိုရင္ အမႈိက္ထည့္ထားတဲ့ ပလတ္စတစ္အိတ္ကို ေသခ်ာခ်ည္ေႏွာင္ၿပီး အမႈိက္ပံုးမွာပစ္တာ အေလ့အက်င့္ျဖစ္ေနပါၿပီ။

နာက္တစ္ခုက ေရေျမာင္းေတြ႔တာနဲ႔ ေရေျမာင္းထဲကို ဖိနပ္စုတ္၊ ေရသန္႔ဘူး၊ ေဖာ့ဘူးေတြကို အလြယ္တကူ ပစ္ခ်ၾကတာ အရမ္းေအာက္တန္းက်ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အလည္လာတဲ့ တခ်ိဳ႕ေသာ ႏုိင္ငံျခားသားေတြကို ကၽြန္မ အကဲခတ္ဖူးပါတယ္။ သူတို႔လက္ထဲမွာ အခ်ိဳရည္ဘူးခြံေလး ရွိရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အာလူးေၾကာထုပ္ရဲ႕ အခြံရွိရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ အနီးစပ္ဆံုးအမႈိက္ပံုးကိုရွာပစ္တာေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါဟာ အတုယူစရာျဖစ္ၿပီး ေရေျမာင္းေတြထဲမွာ အမႈိက္ေတြပိတ္ဆို႔ေနတာေၾကာင့္ မိုးရာသီမွာေရေျမာင္းေတြ ေကာင္းေကာင္းအလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈေတြ ျဖစ္ရပါေတာ့တယ္။

trash3

ဒီေနရာမွာ လမ္းေဘးေစ်းသည္တခ်ိဳ႕ရဲ႕ စည္းကမ္းမဲဲ့မႈကို ထည့္မေျပာလို႔ မျဖစ္ပါဘူး။ အမ်ားျပည္သူသြားလာေနတဲ့ ပလက္ေဖာင္းမွာေစ်းေရာင္း႐ံုသာမကေစ်းေရာင္းရာကထြက္လာတဲ့ တစ္သွ်ဴးေတြ၊ တူေတြ ကိုေတာင္ စနစ္တက် မစြန္႔ပစ္တဲ့ ေစ်းသည္ေတြ ရွိပါတယ္။ ဆိပ္ကမ္းသာလမ္း(အထက္)က လမ္းေဘးထမင္းဆိုင္ တစ္ဆိုင္ဆိုရင္ စားၾကြင္းစားက်န္ေတြ ေရာေႏွာပါ၀င္ေနတဲ့ အရည္ေတြကိုေျမာင္းထဲပစ္တာ၊ ေလာင္းခ်တာေတြ ေတြ႕ဖူးပါတယ္။ စည္းကမ္းမဲ့တဲ့ ေစ်းသည္ေတြကိုအေရးယူဖို႔ ပ်က္ကြက္ေနလို႔ အမႈိက္ကိစၥ ပိုဆိုးလာတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

စည္ပင္သာယာဘက္ကလည္း အမိႈက္ခြန္မွန္မွန္ေကာက္႐ံုနဲ႔ တာ၀န္ေက်ၿပီလို႔ မယူဆေစခ်င္ပါဘူး။ အမႈိက္ပံုးေတြထဲက အမႈိက္ေတြကိုေန႔စဥ္မွန္မွန္ သိမ္းဆည္းေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္ျဖစ္ပါလ်က္နဲ႔ အမႈိက္ပံုးအျပင္မွာပါ အမႈိက္ထုပ္ေတြ ခ်ထားတာ၊ အမႈိက္ပံုးေတြ ဖံုးအုပ္မထားလို႔ ယင္တေလာင္းေလာင္းနဲ႔ျဖစ္ေနတာဟာ တျခားႏုိင္ငံကသူေတြ ျမင္ရင္ အထင္ေသးစရာပါ။ အမႈိက္ပံုးမထားႏုိင္တဲ့ေနရာေတြမွာ အမႈိက္လွည္းေတြနဲ႔ ေခါင္းေလာင္းတီးအမႈိက္သိမ္းစနစ္ကို က်င့္သံုးသင့္ပါတယ္။ အမႈိက္လာသိမ္းတာကလည္းနံနက္တစ္ ႀကိမ္၊ ညတစ္ႀကိမ္ျဖစ္သင့္ၿပီး အခ်ိန္ေသခ်ာသတ္မွတ္ၿပီး သိမ္းသင့္ပါတယ္။ ကၽြန္မေနထုိင္တဲ့ မဂၤလာေတာင္ညြန္႔၊ က်ီေတာ္လမ္းနဲ႔ မဟာသုခလမ္းထိပ္မွာ အမႈိက္ပံုးေလးပံုးခ်ထာေးပးလို႔ အဆင္ေျပပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ညမွာ ျမင္လုိက္ရတာက သိမ္းဆည္းလက္စ အမႈိက္လွည္းကိုအၾကာႀကီးထားသြားပါတယ္။ (ဘာေၾကာင့္မွန္းလည္းမသိပါဘူး) အဲဒီပဲေခြးေလေခြးလြင့္ေတြက လွည္းထဲက အမႈိက္ထုပ္ေတြကို ဆြဲလုိ႔ လမ္းေပၚမွာ ျပန္႔က်ဲေနပါ တယ္။ တခ်ိဳ႕သူေတြကလည္း စည္းကမ္းမရွိပံုက ျပည့္ေနတဲ့အမႈိက္ပံုးအဖံုးေပၚ အမႈိက္ထုပ္ေတြ သြားတင္တာေတြရွိပါတယ္။

အမိႈက္ကို လိုက္ေကာက္ေနတာက ေကာင္းမြန္တယ္လို႔ ေျပာႏုိင္ေပမဲ့ ဒါဟာေရရွည္ေျဖရွင္းနည္း မဟုတ္ပါဘူး။ လူတုိင္းလူတုိင္း အမႈိက္စြန္႔ပစ္ပံု စနစ္က်လာရင္ သူ႔အလုိလိုေၾကြက်ေနတဲ့ သစ္ရြက္ေျခာက္ေတြကလြဲလို႔ ေကာက္စရာအမႈိက္ မရွိႏိုင္ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ စြန္႔ပစ္အမႈိက္ကေန စြမ္းအင္ထုတ္လုပ္မယ့္ အစီအစဥ္ကိုလည္း အျမန္ဆံုး အေကာင္အထည္ေဖာ္သင့္ပါၿပီ။ အမႈိက္ေတြဟာအခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် ဖီသိန္းဓာတ္ေငြ႔ ေတြ ထြက္လာႏိုင္တာကိုသတိျပဳသင့္ပါတယ္။

“အမႈိက္မပစ္ရေတြ႕ရွိက ဒဏ္ေငြ ၁၀၀၀၀” ဆိုတဲ့ ဆိုင္းဘုတ္ေတြထက္ တကယ္လက္ေတြ႕ အေရးယူျပတာက အလုပ္ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္ေဖးလမ္းၾကားမွာ အမႈိက္ပစ္၊ မပစ္ သိႏုိင္ဖို႔ CCTV ေတြ တပ္ဆင္သင့္ပါတယ္။ အမႈိက္စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့ စြန္႔ပစ္သူေတြေတြ႔ရင္ တာ၀န္သိျပည္သူေတြ တိုင္ၾကားႏုိင္ဖို႔ ဖုန္းနံပါတ္ေတြ ထားရွိေပးရမွာျဖစ္သလို Viber ကေန ဓာတ္ပံုေတြနဲ႔တကြ တိုင္ၾကားႏိုင္ဖို႔ စီစဥ္ေပးသင့္ပါတယ္။ တစ္ဖက္ကလည္း အမိႈက္ပံုးေတြ လံုေလာက္ေအာင္ထားေပးရမွာျဖစ္သလို အမႈိက္သိမ္းခ်ိန္လည္း မွန္ကန္ေအာင္ ႀကိဳးစားရပါလိမ့္ မယ္။

အမႈိက္ျပႆနာကို နည္းမွန္လမ္းမွန္ ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔က ရန္ကုန္ရဲ႕အဓိကလိုအပ္ခ်က္တစ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အမႈိက္ကို ပစ္ခ်င္သလိုပစ္ေနၾကတာက ဥပေဒအတိုင္း အေရးမယူလို႔ျဖစ္တာေၾကာင့္ ထိေရာက္စြာအေရးယူသင့္သလို တစ္ဖက္ကလည္း ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ အထက္တန္းက်တဲ့ စိတ္ေမြးျမဴၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႀကီးသာယာလွပလာေအာင္ အမႈိက္ကိုစနစ္တက်စြန္႔ပစ္တတ္တဲ့ အေလ့အက်င့္ေကာင္းကို က်င့္သံုးသင့္ၿပီ ျဖစ္ပါေၾကာင္း သံုးသပ္ေရးသားလိုက္ရပါတယ္။